Anlık Olarak Göz Atmak Nedir? Hayatın Hızla Geçen Anlarına Dair Mizahi Bir Bakış
Birçoğumuz sabah uyanıp, gözlerimizi açar açmaz telefonumuza bakma alışkanlığını edinmişizdir. Yani, “göz atmak” dediğimiz şey bu olsa gerek: Bir anda hayatımıza, olaylara, insanlara, sosyal medyaya, her şeye göz atmak. Ama bu göz atmanın ne kadar derinlemesine olduğunu sormak gerek. Hani, bazı şeylere göz atarsınız da, bakarken aklınız başka yerlere gider, gözlerinizdeki “merak” ifadesi kaybolur, bir anda sadece zaman kaybetmeye başlarsınız.
İzmir’de yaşayan, 25 yaşında bir genç yetişkin olarak (belki de sadece İzmirli olmakla kalmayıp, her şey hakkında azıcık fazla düşünen bir insan olarak) ben de göz atmanın anlamını çok farklı bir şekilde yorumluyorum. Ama asıl mesele, bazen insanın “göz attığı” şeylerin daha fazla zaman kaybı yaratıp yaratmadığı… Yani, göz atmak ne kadar “anlık” olabilir ki? Hadi gelin, birlikte bakalım!
Göz Atmak ve Sıkça Karşılaşılan Gerçekler
Göz atmak aslında ne demek? Telefonunuza açtığınızda, sosyal medya uygulamanızda kaydırırken ilk karşılaştığınız şeyler; o kadar anlık, o kadar yüzeysel ki. Birinin sabah kahvaltısı, başka birinin tatildeki selfie’si, birinin egzersiz yaparken çektiği fotoğrafı… Yani, bu kadar sık karşılaştığımız içerikler, bize bir anlık göz atma hissi veriyor, ama aslında bu bir “fabrika hatası” gibi bir şey.
“Anlık olarak göz atmak” dedikleri şey aslında anlık değil, zamana yayılmış bir süreç. Çünkü göz attığınızda aslında yüzlerce şey gözünüzün önünden geçiyor ve bazen bu yüzlerce şeyin sonunda daha fazla kafa karışıklığı, daha fazla sorgulama ve bazen de yargı oluşturuyorsunuz. Bu, aslında bir tür zaman kaybıdır, farkında olmadan bir “göz atma tuzağı”na düşmek gibidir.
Anlık Göz Atmak ve Arkadaşlarla Diyaloglar
İzmir’deyim, sürekli arkadaşlarım bana gülüyor, bir yandan da ciddiyetimle dalga geçiyorlar. Ama işin garip tarafı, bazen ben onlara anlatırken, aslında kendi başıma geçen olayları çok ciddiye alabiliyorum. Bir arkadaşım diyor:
Arkadaş: “Ya sen neden hep telefonunla meşgulsün? Gerçekten şurada oturuyoruz ve sen hâlâ o kadar göz atıyorsun.”
Ben: “Nerede göz attığımı fark ettim mi? Tam olarak 13.27’de girdiğim Instagram’da şu an saat 13.42. Ama bir dakika dur, arada TikTok’lara da göz attım, sonra haberleri okudum… O yüzden aslında çok anlık değil, zaman biraz kaymış olabilir.”
İşte, göz atmak bu kadar aldatıcı bir şey. 15 dakikalık bir şeyin anlık bir göz atışına dönüşmesi… O zaman şu soruyu soruyorum: Gerçekten “anlık” mı göz attık, yoksa sadece anlık göz atma bahanesiyle zaman mı harcadık?
Göz Atmak ve Düşünceler
Birine “anlık olarak göz attım” dediğinizde, aslında siz anlık düşüncelerle bir araya geliyorsunuz. Mesela, sabah uyandığınızda, göz atmaya başladığınız ilk haber bülteni ya da sosyal medya paylaşımı, bir anda gününüzün geri kalanını nasıl geçireceğinize dair bir izlenim oluşturabiliyor. Diyelim ki, sabah açtınız bir haber sitesini, başlıklar öyle hızlı bir şekilde geçti ki, hemen birinin ölüm haberi, birinin evlendiği haberini gördünüz. O an düşüncelerinizde bir karmaşa başlar. Ne oldu, kim öldü, kim evlendi, kim niye sinirli? Bu kadar kısa süreli göz atmalar, çok uzun süreli düşüncelere neden olabilir.
Ben: “Bir dakika ya, sabah okuduğum haber gerçekten önemli mi? Herkes sabah kahvaltısında bu tür haberleri okuyor, değil mi? Yoksa sadece ben mi psikolojik olarak fazla yükleniyorum?”
Ama birinin evlendiği haberi bile bazen “göz atma”ya dair uzun bir düşünceye yol açabiliyor. O kadar anlık bir şey ki, anında göz attığınızda geçen dakikalar aslında içinde ne kadar anlam barındırıyor, siz fark edemiyorsunuz.
Göz Atmak ve Oyunlar
Bir yandan göz atmaya başladığınızda, karşınıza çıkanlar hiç beklemediğiniz kadar cazip olabilir. Örneğin, oyun reklamları. Birkaç saniyeliğine göz attığınız bir reklam, sizi öyle bir tuzağa çekiyor ki, birkaç dakikada oynamaya başlıyorsunuz. Sanki oyun o kadar önemliymiş gibi…
Ben: “Bu kadar basit bir oyunu neden oynuyorum? Ama işte reklamı izlerken, ‘Hadi ya!’ dedim ve birden içine girdim. Şimdi 10. seviyeye geldim, bir yandan da bu kadar basit bir oyun nasıl beni bu kadar etkiledi diye düşünüyorum. Gerçekten, oyunlar bile göz atmanın kurbanı olmuş durumda.”
Göz Atmanın Anlamı: Hayatın Sürükleyiciliği
Göz atmak, aslında hayatın hızına ayak uydurma çabası gibidir. Ama aslında bu hız, o kadar hızlı ki, bazen durup bakmamız gerektiğini unuturuz. Sürekli göz attığımız şeyler, bizi geriye değil, ileriye doğru sürüklüyor gibi hissediyoruz. Ama bir durup bakınca, hayatı ne kadar hızlı geçirdiğimizi fark ediyoruz.
Ben: “Bir dakika dur, şu an gerçekten bu kadar hızla mı yaşıyorum? Çevremde bir sürü şey var, o kadar göz attım, o kadar hızlı ilerledim ki, bir durup bakmam bile imkansız gibi.”
Göz Atmak ve Otopilot
İşte, göz atmak o kadar “anlık” bir şey ki, otomatik pilota geçmeye başlıyoruz. Ne okuduğumuzun farkında olmadan, ne gördüğümüzün farkında olmadan… Sadece göz atmak, sanki bir robot gibi davranmamıza neden oluyor. Ama farkında olmadan yaptığımız bir şeyin, aslında ne kadar hızlı ve verimli olduğunu düşündüğümüzde, bazen işler karmaşık hale gelebilir.
Ben: “Bazen düşünüyorum, bir gün insanlar robot gibi göz atmayı bırakacak. Hani sabah uyanıp telefona bakmak, sonra uykusuz bir şekilde gününü geçirme durumu var ya, bu robot davranışı gibi geliyor bana. Ama bu robot davranışları, bir şekilde bizi bir yandan da daha insan yapıyor. Garip bir çelişki.”
Sonuç: Anlık Olarak Göz Atmak mı, Zaman Kaybı mı?
Göz atmak, aslında çok kısa süreli bir şey gibi görünse de, bir bakıma zamanın nasıl geçtiğini bile anlamadan ilerlemenizi sağlıyor. O yüzden belki de “anlık” göz atmanın en büyük tehlikesi, aslında zamanın bir anda kayıp gitmesi. Evet, göz attığınız her şey eğlenceli olabilir, fakat sonunda o kadar zaman kaybetmişsiniz ki, geriye dönüp bakıldığında sadece birkaç dakikalık bir anlık göz atma sonucu büyük bir zaman dilimi kaybedilmiş olabilir.
Sonuçta, belki de biraz daha dikkatli ve derinlemesine bakmak, bir şeylerin ne kadar “anlık” olduğunu anlamak daha sağlıklı olabilir. Hem en azından sosyal medya bağımlılığından kurtulmuş oluruz, değil mi?